مجله خبری امروز

سَفتِه یا فَتهٔ طَلَب سندی تجاری است که بر اساس آن شخصی (صادرکننده سفته) تعهد می‌کند مبلغ معینی را در زمان معین یا عندالمطالبه به دیگری (گیرنده سفته) بپردازد.


سفته به علت خطرات نقل و انتقال پول و توسعه تجارت بین‌الملل بین بازرگانان رواج یافت. امروزه از سفته به عنوان یک وسیله اعتباری در سرمایه‌گذاری‌های کوتاه مدت در واحدهای تولیدی، صنعتی، تجارتی و خدماتی استفاده می‌شود.

سفته در لغت به معنای چیزی است که از کسی عاریه یا قرض یا در عوض چیزی بگیرند تا در شهر دیگر پس دهند.

سفته از جمله اسنادی است که بانک‌ها هنگام پرداخت وام از وام‌گیرنده دریافت می‌کنند و در معاملات بازرگانی نیز کاربرد دارد.

بدهکار با دادن سفته به طلبکار متعهد می‌شود که مبلغ معینی را در زمانی معین به او پرداخت کند. طلبکار می‌تواند سفته را تا زمان آمدن سررسید نزد خود نگاه دارد یا اینکه در صورت نیاز به پول آن، طلبش را در برابر دریافت مبلغی کمتر به یک شخص دیگر انتقال دهد. برای انتقال سفته آن را پشت‌نویسی یا ظهرنویسی می‌کنند، یعنی برای نمونه پشت سفته می‌نویسند: «این سند به آقا/خانم … انتقال یافت.

فردی که سفته را در اختیار دارد همچنین می‌تواند در صورت نیاز به پول آن قبل از زمان سررسید، به بانک مراجعه کند و با ارائهٔ سفته مبلغی پایین‌تر از مبلغ آنچه در سند قید شده را دریافت نماید.در این حالت بانک پس از فرارسیدن زمان مقرر، مبلغ را از بدهکار اصلی دریافت خواهد کرد. از شرایط این کار این است که بدهی به سبب امور بازرگانی به وجود آمده باشد و تا زمان سررسید سند بیش از ۹۰ روز نمانده باشد. به این عمل بانک تنزیل می‌گویند.

سفته - ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
سفته در ایران


سفته در ایران سندی نسبتاً متروک است و اشخاص ترجیح می‌دهند برای اطمینان از دریافت طلب خود از چک استفاده کنند و با تقلب نسبت به قانون به درج تاریخ مؤخر بر روی چک اقدام کنند. از دلایل کاربرد نداشتن سفته می‌توان به وضع ضمانت اجراهای سنگین برای چک در حالی که ضمانت اجرای سفته چندان تفاوتی با ضمانت اجرای اسناد عادی ندارد، دریافت مالیات از سفته از طریق حق تمبر به میزان نیم در هزار مبلغ سفته،

تشریفات خاص برای اعتراض به پرداخت نشدن سفته و شبهه ربوی بودن تنزیل سفته اشاره کرد.

در قانون تجارت ایران سفته چنین تعریف شده‌است:

فته‌طلب سندی است که به موجب آن امضاکننده تعهد می‌کند مبلغی در موعد معین یا عندالمطالبه در وجه حامل یا شخص معین یا به حواله‌کرد آن شخص کارسازی نماید.

محل معمول برای تهیه سفته شعب بانک ملی ایران است که در آن‌ها سفته را تا ابتدای سال نود و پنج به قیمت سه‌هزارم مبلغ اسمی آن می‌فروختند.

در اصلاحیه قانون مالیاتهای مستقیم مصوب ۳۱-۴-۱۳۹۴ این مقدار به نیم دهم درصد کاهش یافت و با تصویب مجلس شورای اسلامی در سال ۱۳۹۵ این مبلغ به پنج ده هزارم تقلیل پیدا کرد، یعنی برای تهیه یک سفته یک میلیون تومانی می‌بایست ۵۰۰ تومان پرداخت کرد.

 

 

اجرای سفته از طریق دادگاه در قانون سفته

اجزای سفته | ستاره عدالت سفته و اجزای آن


یکی از موضوعات مهم قانون سفته ، اجرای سفته می باشد که به یک روش یعنی مراجعه به دادگاه امکان پذیر می باشد . با این توضیح ، اگر شخصی بخواهد سفته خود را از طریق دادگاه اجرا گذاشته و وجه آن را مطالبه نماید ، در اولین مرحله بهتر است در مرحله اول اقدام به واخواست سفته نماید ؛ هرچند برای اجرای سفته از طریق دادگاه لزوما نیازی به واخواست سفته نمی باشد .

واخواست سفته که شبیه برگشت زدن چک می باشد ، به این معناست که پس از رسیدن موعد پرداخت وجه سفته ، دارنده باید ظرف مهلت ده روز از تاریخ سر رسید به اداره واخواست سفته مراجعه نماید و واخواست نامه سفته را تکمیل کند . لازم به ذکر است که واخواست نامه چاپ شده را هم می توان از بانک ها و هم از دادگاه ها دریافت نمود و پس از تکمیل ، آن را به همراه دادخواست به دادگاه ارائه کرد که یک نسخه از این واخواست نامه به صادر کننده سفته ارسال می شود .

لازم به ذکر است که اگر واخواست سفته ظرف مهلت تعیین شده انجام نشود ، سفته خاصیت تجاری خود را از دست می دهد و اجرا گذاشتن آن مانند اسناد تجاری یاد شده در قانون تجارت نبوده و صرفا مانند یک بدهی عادی مستند به سند عادی قابل مطالبه است .

البته واخواست سفته مشمول هزینه نسبتا زیادی است که عبارت است از دو درصد ارزش سفته ؛ به عنوان مثال اگر ارزش سفته ای صد میلیون تومان باشد ، دو درصد آن یعنی دو میلیون تومان باید برای واخواست سفته هزینه پرداخت شود . اما واخواست سفته سبب می شود که شخص از مزایای تجاری بودن سند خود بهره ببرد ؛ هر چند بدون واخواست سفته نیز می توان اقدام به اجرای سفته از طریق دادگاه نمود .

مزایای واخواست سفته این است که می توان به استناد آن تقاضای صدور تامین خواسته نمود ؛ اما در حالت عادی تقاضای صدور تامین خواسته منوط به تودیع خسارت احتمالی است . همچنین در صورتی که سفته ظرف ده روز واخواست شده باشد ، خسارت تاخیر تادیه از تاریخ واخواست آن محاسبه می شود و در غیر این صورت ، تاریخ ثبت دادخواست قانونی برای اجرای سفته ملاک محاسبه است .

بعد از واخواست سفته ظرف مهلت ده روز ، می توان به مدت یک سال برای اجرای سفته از طریق دادگاه اقدام نمود که این اقدام به معنای طرح دعوی جهت مطالبه وجه سفته در دادگاه صالح برای مطالبه سفته یعنی دادگاه حقوقی می باشد . البته پس از گذشت یک سال از تاریخ سررسید سفته دیگر نمی توان به طرفیت ظهرنویسان سفته اقامه دعوا نمود .

لازم به ذکر است که بر اساس قانون شورای حل اختلاف ، این شورا صلاحیت رسیدگی قانونی اجرای سفته های تا بیست میلیون تومان را دارد و اگر مبلغ سفته بیشتر از بیست میلیون تومان بود ، دادگاه حقوقی به آن رسیدگی می کند . هزینه دادرسی اجرا گذاشتن سفته از طریق دادگاه سه و نیم درصد مبلغ سفته است .

برای اجرای سفته از طریق دادگاه ، باید با مراجعه به یکی از دفاتر خدمات الکترونیک قضایی اقدام به ارائه دادخواست مطالبه وجه سفته نمود که در قسمت خوانده ، می توان نام صادر کننده و ضامنین سفته را نیز قید کرد . در قسمت تعیین خواسته و بهای آن ، باید عبارت مطالبه وجه سفته تا مبلغ مورد نظر ، به انضمام کلیه خسارات قانونی با قرار تامین خواسته را قید کرد .

در قسمت دلایل و منضمات دادخواست نیز می توان به کپی برابر اصل سفته ، کپی برابر اصل واخواست نامه سفته ( در صورت وجود ) و مدارک هویتی خواهان اشاره نموده و آنها را ضمیمه دادخواست نموده و به مرجع رسیدگی کننده ارائه داد . اگر اموالی از صادر کننده سفته سراغ دارید آنها را به دادگاه معرفی نموده و در غیر این صورت می توانید برای اعلام اموال وی تقاضای استعلام نمایید .

در این مرحله دادگاه یا شورای حل اختلاف به دادخواست مطالبه سفته رسیدگی کرده و در صورت فراهم بودن شرایط قانونی حکم به پرداخت وجه سفته صادر می نماید . اگر صادر کننده سفته بدهی خود را نپردازد و اموالی داشته باشد ، می توان نسبت به توقیف اموال وی اقدام نمود و در غیر این صورت با درخواست خواهان ، صادر کننده سفته بازداشت می شود . مگر اینکه درخواست اعسار نماید که در صورت احراز عدم توانایی وی برای پرداخت سفته ، بدهی وی قسط بندی خواهد شد .

هرج و مرج در بازار سفته | اقتصاد آنلاین
سفته استخدام

خیلی از شرکت‌ ها و در واقع کارفرمایان هنگام استخدام در کنار قرارداد کاری به کارجو برگه های سفته می دهند. این سفته ها به عنوان ضمانت کاری، حسن انجام کار و یا اطمینان از پایبندی به قرارداد دریافت می شوند. مبلغ سفته ها بسته به شغل و مسئولیت کاری ممکن است از 10 میلیون تا 200 میلیون تومان و حتی بیشتر باشد.

کارفرمایان برای گرفتن سفته، دلایل مختلفی دارند؛ از حسن انجام کار، تعهد و رازداری و ضمانت عدم افشاء اطلاعات تا ضمانت حفظ اموال شرکت که در اختیار فرد قرار می گیرد.

موضوع امانت داری در اطلاعات شرکت هم دلیل بسیار مهمی برای سفته گرفتن از افراد است؛ در واقع هرگز نباید ارزش اطلاعات کارفرما مثل لیست مشتریان و اسرار تجاری شرکت را دست کم بگیریم.

 

آیا گرفتن سفته از کارمند قانونی است؟

 

تا جایی که اطلاع داریم در قانون کار و استخدام بند یا ماده قانونی به عنوان گرفتن سفته از کارمند یا کارگر وجود ندارد. اما نکته مهم سفته دادن به کارفرما در زمان استخدام این است که دقت کنیم سفته را به شرکت های معتبر بدهیم و حتما عنوان و دلیل سفته دادن هم در پشت برگه های سفته و یا در قرارداد محرمانگی  ذکر شود. به عنوان مثال حتما باید دقت کنیم سفته ها با عنوان "سفته ضمانت" یا "سفته حسن انجام کار" امضا شوند و هرگز هیچ گونه چک و یا سفته سفید را امضا نکنیم.

 

سفته بانکی چیست و موارد قانونی آن چه می باشد؟ | مشاوره حقوقی پاسارگاد

7 نکته مهم در امضای سفته ها هنگام استخدام:

1. همیشه دقت کنیم که سفته ها را به شرکت و یا سازمان معتبر بدهیم و از سفته دادن به شرکت و افراد بی نام و نشان خودداری کنیم.

2.هرگز سفته و یا چک هایی که بدون عنوان و یا سفید هستند را امضا نکنید و یا اثر انگشت نزنید.دقت کنید که روی برگه سفته عنوان "سفته ضمانت" یا "سفته حسن انجام کار" قید شده باشد. همان طور که اشاره کردیم حتما توجه کنید که شرکت طرف قرارداد شما معتبر باشد؛ سفته دادن با هر مبلغی به شرکت هایی که جا و مکان معلومی هم ندارند، می تواند خطرناک باشد.

3.در سفته ضمانت حسن انجام کار باید حتما ذکر کنید که سفته را در وجه چه شرکتی و یا چه فرد مسئولی از شرکت صادر کرده اید. اهمیت ذکر نام دارنده سفته این است که مشخص باشد سفته به نفع چه شرکت و یا چه کسی صادر شده است، زیرا سفته ای که نام دارنده در آن مشخص نیست در وجه حامل محسوب می شود. در وجه حامل یعنی سفته در دست هر کسی باشد، دارنده سفته محسوب می شود و می تواند سفته را نقد کند.

4. حتما تاریخ امضا را در سفته ذکر کنید. زمان وصول سفته ها اغلب با توجه به تاریخ قرارداد محرمانگی اطلاعات شرکت تعیین می شود و حتی می تواند ماه ها پس از پایان قرارداد باشد.

5. حتما پشت برگه سفته ها پشت نویسی کنید و بنویسید: "این سفته به موجب قرارداد استخدامی در شرکت .... به جهت حسن نیت و ضمانت کار تحویل داده شده و فاقد هرگونه اعتبار کیفری و حقوقی است."

6.قبل از تحویل سفته به کارفرما حتما رسید سفته و یا ته برگ سفته شامل شماره سفته را جدا کرد و پیش خودتان نگه دارید. در واقع ته برگ سفته به نوعی رسید تحویل سفته به کارفرما محسوب می شود. در صورتی که کارفرما سفته شما را بعد از اتمام قرارداد و یا دوره اعتبار قرارداد محرمانگی اطلاعات(NDA) برنگرداند، می توانید دادخواست استرداد سفته مطرح کرده و از طریق مراجع قانونی اقدام کنید. چراکه طبق قانون، عدم استرداد سفته کارگر بعد از پایان قرارداد کار و به اجرا گذاشتن آن‌ها توسط کارفرما، مصداق خیانت در امانت بوده  و از مراجع قانونی قابل پیگیری است.

7.توجه کنید که در قرارداد کاری‌تان به موضوع گرفتن سفته بابت ضمانت و حسن انجام کار اشاره شده باشد. اگر این جمله وجود نداشت خودتان می توانید در محل امضای قرارداد ذکر کنید که در مبلغ ... ریال سفته به شماره ..... تحویل شرکت داده شده است. 

در پایان به این نکته توجه کنید که اجرا گذاشتن سفته های با ارزش ریالی کم برای کارفرما زمان بر و هزینه بر است ؛ به همین دلیل وصول سفته ها از سمت کارفرما زمانی است که حتما جرمی از سوی کارمند اتفاق بیافتد.

 

استرداد سفته حسن انجام کار | نحوه نوشتن سفته بابت حسن انجام کار | سفته حسن  انجام کار | مجله دلتا

شرایطی که باید در سفته رعایت شود


قانون تجارت در ماده ۳۰۸ شرایط شکلی را که باید به هنگام صدور سفته رعایت گردد، مورد اشاره قرار داده‌است. در صورتی که یکی از این شرایط در صدور سند رعایت نشود، سند صادر شده از مزایایی که برای سفته در نظر گرفته شده‌است، برخوردار نخواهد شد. طبق این ماده فته طلب یا سفته باید متضمن شرایط ذیل باشد:

  • مُهر یا امضاء
  • تاریخ صدور
  • مبلغی که باید توسط صادرکننده پرداخت شود با حروف
  • گیرندهٔ وجه (سفته می‌تواند در وجه حامل صادر شود)
  • تاریخ پرداخت (اگر زمان پرداخت با تعطیل رسمی مصادف شد، باید روز بعد از تعطیل پرداخت صورت گیرد)

 

غیر از موارد عنوان شده سایر مندرجات موجود در سفته در صورت عدم پر شدن مشکلی در اعتبار سفته ایجاد نمی کند. در صورتی که سفته برای شخص خاصی صادر می شود، ذکر نام آن شخص بر روی آن الزامی خواهد بود. در غیر این صورت عبارت در وجه حامل روی آن ذکر می شود. در این حالت هر شخصی که سفته را در اختیار داشته باشد می تواند نسبت به وصول آن اقدام کند.

 

آیا عدم پرداخت سفته زندان دارد؟

زندانیان، هر روز بیشتر از دیروز - ایرنا


در پاسخ به این سؤال که آیا سفته زندان دارد یا خیر باید عنوان کنیم که مطالبه این اوراق برخلاف چک، از سوی مراجع کیفری امکان پذیر نخواهد بود. شاید یکی از دلایلی که در معاملات باعث برتری چک نسبت به سفته شده است همین امر باشد. لازم به ذکر است که پرداخت سفته می تواند بر اساس توقیف اموال شخص به میزان مبلغ و یا قسط بندی مبلغ سفته نیز انجام شود. چنانچه با وجود این شرایط نتوان سفته را وصول کرد، می توان با استفاده از برگ جلب، صادر کننده سفته را تا پایان پرداخت یا توافق در حبس نگه داشت.

 

واخواست سفته چیست و دارای چه مراحلی است؟


هنگامی که سفته در تاریخ سررسید معین شده، وصول نشود، دارنده سفته می تواند بر علیه صادرکننده آن، اقدام قانونی انجام ‌دهد یا به عبارت بهتر درخواست واخواست سفته دهد. در ادامه به جزئیات بیشتر در این زمینه خواهیم پرداخت.

 

واخواست سفته چیست؟

 

واخواست سفته به معنای مطالبه رسمی وجه سفته است. به بیان دیگر، وقتی دارنده سفته می‌خواهد به صورت رسمی، صادرکننده یا ظهرنویسان و ضامن ‌های سفته را مورد تعقیب حقوقی قرار دهد؛ در اولین فرصت باید سفته را واخواست کند. یکی از مزیت های این کار آن است که به محض واخواست سفته، ابلاغ واخواست به متعهد نیز انجام و او متوجه می‌شود که دارنده، آماده پیگیری قضایی برای مطالبه وجه خود است.

به این ترتیب در صورتی که دارنده سفته قصد اقامه دعوی علیه همه متعهدان سفته (اعم از ضامن ها و ظهرنویس ها) را داشته باشد و مسوولیت تضامنی آنها را بخواهد باید حداکثر ظرف یکسال از تاریخ سفته آن را مطالبه کند، در غیر این صورت حق مطالبه وجه را از سایر متعهدان به جز صادرکننده از دست می‌دهد. به منظور این امر دارنده سفته باید از تاریخ وعده یا سررسید ظرف ده روز آن را واخواست کند و اگر سفته عندالمطالبه بود می‌تواند ظرف یکسال مطالبه کند و پس از یکسال باید در نهایت  ظرف مدت۱۰ روز آن را واخواست کند.

 

تفاوت برات با سفته و چک در چیست؟

چه نکاتی را باید در واخواست سفته در نظر داشت؟

 

جهت اقدام به منظور واخواست سفته باید نکاتی را در نظر داشت؛ به عنوان مثال در صورتی که این امر در مهلت قانونی خود صورت نگیرد، آن سفته دیگر مزایای حقوقی اسناد تجاری را نداشته و تنها یک سند عادی محسوب می‌شود که از آن تنها می‌توان به عنوان مدرکی برای وصول طلب استفاده کرد؛ به عبارت دیگر زمانی که شخص دادخواست الزام به پرداخت وجه را به دادگاه ارائه می‌کند، باید آن را به عنوان یک دلیل و مدرک ضمیمه دیگر مدارک کند. در واقع بدون واخواست هم می‌توان جهت گرفتن سفته اقدام کرد؛ اما فقط به عنوان یک رسید معمولی ارائه می‌شود.

 

قوانین انتقال سفته

 سؤالی که برای بسیاری از مردم مطرح می شود این است که آیا سفته نیز مانند چک قابلیت انتقال دارد یا خیر؟

در پاسخ به این سؤال باید عنوان کنیم که بله این امکان در مورد سفته نیز وجود دارد.
انتقال سفته بدین صورت انجام می شود که در مورد نمونه هایی که در وجه حامل است، حامل آن تغییر می کند. در حالی که اگر سفته به نام یک شخص صادر شده باشد می توان آن را پشت نویسی کرد و آن را انتقال داد.

سفته چیست- نحوه صدور و وصول سفته


نکات مهم در نوشتن سفته

 

  • در صورتی که گیرنده در تنظیم سفته مشخص نشود سفته در وجه حامل لحاظ شده و دارنده آن می‌تواند آن را وصول نماید.
  • در صورت درج نکردن تاریخ صدور دارنده سفته می‌تواند هر زمانی که بخواهد نسبت به اجرا گذاشتن سفته اقدام نماید.
  • اگر کسی پشت سفته را به عنوان ضامن امضا نماید همانند صادر کننده سفته نسبت به پرداخت مبلغ آن مسئول خواهد بود.
  • حتما یک برگ از قرارداد کاری خود را از کار فرما تحویل بگیرید قرارداد باید حداقل در دو برگ و برای دو نفر نوشته شوند و چیزی به نام قراداد یک طرفه و یک برگه ای نداریم مگر اینکه شخص با خودش قرارداد نوشته باشد!
موافقین ۰ مخالفین ۰ ۰۰/۱۰/۲۹
مجله امروز

نظرات  (۰)

هیچ نظری هنوز ثبت نشده است

ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی