مجله خبری امروز

حق طلاق

براساس قوانین ایران حق طلاق در اختیار مردان است اما زنان در شرایط خاص همچون عسر و حرج که در قانون مدنی ماده ۱۱۳۳ می‌توانند از دادگاه بخواهند حکم به طلاق آن‌ها بدهد یا از شوهرشان وکالت برای طلاق خود دریافت کنند.

تحقیقات بانک جهانی دربارهٔ تساوی حقوق زن و مرد در ۱۸۷ کشور جهان نشان می‌دهد تنها شش کشور در جهان تساوی حقوق زن و مرد در طلاق را تضمین کرده‌اند که ایران در رتبه‌های آخر این فهرست قرار گرفته‌است. براساس ماده ۱۱۳۳ قانون مدنی ایران مردان اجازه پیدا می‌کنند «هر زمان» که بخواهند با پرداخت حق و حقوق زن اعم از مهریه و نفقه و اجرت‌المثل همسر خود را طلاق بدهند این در حالی است که درخواست طلاق از سوی زنان نیازمند تحقق شروطی از جمله عقیم بودن و اعتیاد مضر است که خود باید به تأیید دادگاه برسد. همچنین این قوانین حق کامل و یک جانبه طلاق را به مرد می‌دهد.از آنجا که نظام حقوقی در ایران حقوق برابر برای زن و مرد در نظر نگرفته‌است زنان می‌توانند با قید کردن برخی شروط در ضمن عقد ازدواج امکان طلاق را برای خود فراهم کنند.

معایب دادن حق طلاق به زن - گروه وکلای پارسا

پیشینه
دوره پس از مشروطه

با شروع دوره مشروطه فضای ایران در حال دگرگونی از جامعه‌ای سنتی به سوی جامعه‌ای با قوانین مدرن بود از این رو با فعالیت‌های روزنامه‌نگاران و نمایش‌نامه نویسانی همچون میرزا فتحعلی آخوندزاده و میرزا آقاخان کرمانی با انتشار آثارشان اولین نمونه‌های اعتراض به ازدواج اجباری در تاریخ معاصر ایران شکل می‌گرد. اولین قانون در این زمینه در سال ۱۳۱۰ با نام «قانون راجع به ازدواج» بر اساس قوانین شریعت اسلام به تصویب رسید که شهروندان را موظف به ثبت ازدواج و طلاق در دفتار دولتی می‌کرد. با تلاش فعالان و حامیان حقوق زنان در دوره‌های مختلف باعث شد که این قوانین بارها در سال‌های بعد مورد تجدید نظر قرار بگیرند که تصویب «قانون حمایت خانواده» و اصلاحیه بعدی آن از نتایج این تلاش‌ها بود که به ترتیب در سال‌های ۱۳۴۶ و ۱۳۵۴ با پیگیری سازمان زنان ایران به تصویب رسید که به این ترتیب حق طلاق بدون قید و شرط مرد محدود می‌شد.

دوره پس از انقلاب ۱۳۵۷

بازگشت قوانین خانواده به قوانین مورد تأیید دین اسلام جزو اولین تغییراتی از قانون بود که بعد از انقلاب ۱۳۵۷ و به دستور روح‌الله خمینی صورت گرفت که با اعتراض گروهی از وکلای مدافع حقوق زنان در اعتراض به لغو «قانون حمایت از خانواده» همراه بود که راه به جایی نبرد و در نتیجه آن حق کامل و یک جانبه طلاق به مرد داده شد.

 

تفاوت حق طلاق و وکالت برای طلاق

وکالت برای اعمال طلاق به این معناست که هرچند طلاق حق شوهر است اما شوهر به میل خود این اختیار را به همسرش می‌دهد که به نمایندگی از او خودش را طلاق بدهد.

شروط ۱۲گانه مندرج در عقدنامه شایعترین نوع وکالت در طلاق است که زن در صورت وجود آن موارد، مثلاً استنکاف شوهر از پرداخت نفقه به مدت ۶ ماه و…، می‌تواند تقاضای طلاق کند.

این شروط در متن دفترچه‌های عقدنامه رسمی درج می‌شود و در صورت امضای طرفین اعتبار قانونی پیدا می‌کند. اما در صورتی که زن وکالت مطلق و بدون قید و شرط بگیرد با وکالتی که دارد و پس از انتخاب وکیل برای همسر، مهریه را در قبال طلاق خلع بذل می‌نماید ولی در ایام عده و بدون اطلاع زوج، به «مابذل» رجوع می‌کند؛ در این حالت، برخلاف مورد نخست، نیاز به اثبات هیچ شرایطی در دادگاه نیست و حتی مرد ممکن است که نداند در کدام دادگاه خانواده یا کدام دفترخانه طلاقی طلاق ثبت شده‌است. در واقع وکالت در طلاقی است که زوج به زوجه می‌دهد. وکالت طلاق زوجه به این معنی است که او با وکالتی که از شوهر دارد، از جانب همسر می‌تواند وکیل انتخاب کند و با مراجعه به دادگاه، خود را مطلقه نماید؛ بنابراین زن در هر زمان و تحت هر شرایطی اختیار دارد خود را به هر نوع طلاق و به هر طریق اعم از گرفتن یا بخشش مهریه مطلقه کند. این وکالت از نظر حقوقی و قانونی مانند آن است که شوهر زن را طلاق داده‌است.

حدود اختیارات وکالتنامهٔ حق طلاق بسیار اهمیت دارد و همان حدود اختیارات است که مشخص می‌کند زوجه برای طلاق لازم است کل مهریه یا مقداری از آن را ببخشد.

 

شرایط و روند طلاق با داشتن حق طلاق - ایران وکلا

حق طلاق چیست؟ و با کیست؟

همانطور که می دانید بر طبق ماده ۱۱۳۳ قانون مدنی و شرع، حق طلاق به دست مرد است. اما مرد می تواند اجرای حق خود در طلاق را به همسرش یا هر شخص دیگری وکالت دهد. و این توضیح ساده اصطلاح حق طلاق است.

نکته: اگر زوج (مرد) به زوجه (زن) وکالتنامه بلاعزل طلاق داده باشد حق طلاق مرد هنوز پابرجاست و شوهر هم می تواند برای طلاق از طرف مرد اقدام کند.

 

وکالت حق طلاق یا همان گرفتن حق طلاق به دو صورت است:

  1. این که به صورت شرط ضمن عقد در سند نکاحیه نوشته شود ( نمونه شرط وکالت طلاق ضمن عقد نکاح)
  2. این که زوج (مرد) به یکی از دفاتر اسناد رسمی مراجعه می کند و وکالت در طلاق به همسرش یا دیگری بدهد .

اگر زوج خارج از کشور باشد می تواند به سفارت یا کنسولگری ایران مراجعه کند و حق طلاق را به هر کس که تمایل داشته باشد اعطا کند. اما مورد شایع این است که مرد به همسرش وکالت در طلاق می دهد. ولی همانطور که گفته شد زوج می تواند این وکالت طلاق را به هر کس که بخواهد فرضا پدرش ، دوستش و یا همسرش واگذار کند.


نکته: وکالت طلاق بایستی حتما محضری می باشد یعنی در سند رسمی باشد. خواه ضمن سند ازدواج یا به صورت وکالتنامه طلاق محضری

داشتن حق طلاق و گرفتن مهریه

آنچه که در حق طلاق برای زن اهمیت دارد حدود اختیارات است. به عنوان مثال مرد می تواند از سردفتر بخواهد که در وکالت قید کند طلاق در قبال بذل (بخشیدن) تمام مهریه باشد و یا نه می تواند وکالت در طلاق را با بذل هر مقدار از مهریه یا غیر آن قرار دهد.


لذا در خصوص این پرسش که اگر حق طلاق با زن باشد مهریه تعلق می گیرد؟ باید گفت که بستگی به حدود اختیارات وکیل در وکالت زن در طلاق دارد.

وکالت برای طلاق اگر در ضمن عقد نکاح (سند ازدواج) شرط شده باشد، غیر قابل عزل از جانب مرد می باشد و اگر اعطای وکالت در طلاق در دفترخانه داده شده باشد می تواند بلا عزل و یا قابل عزل و یا مدت دار باشد که همه این موارد بستگی به مرد دارد که چه نوع وکالت در طلاقی بخواهد اعطا کند.

مزایای حق طلاق برای زن

حق طلاق | وکیل خانواده . شرط ضمن عقد - حق طلاق | وکیل پایه یک دادگستری |

  • اگر حق طلاق با زن باشد، بدون نیاز به حضور شوهر در تمام مراحل و از طریق وکیل دادگستری می تواند با طلاق توافقی، به راحتی طلاق بگیرد. 
  • به این صورت که مثلا اگر حق طلاق به زن داده شده باشد وکیل شوهر در مراجعه به وکیل دادگستری و امضا وکالتنامه اعطای وکالت و طی مراحل طلاق یا حدود مندرجات و اختیارات وکالتنامه محضری طلاق است.
  • آیا زن هم می تواند وکالت را به شوهر خود بدهد؟ (حق طلاق به مرد) یعنی عکس آنچه که در بالا گفته شد. در این مورد نیز مشکل حقوقی و قضایی وجود ندارد و زن می تواند با مراجعه به یکی از دفاتر اسناد رسمی به شوهر وکالت برای گرفتن وکیل به جهت مطلقه نمودن خود از قید زوجیت با وکالت بذل تمام یا قسمتی از مهریه را بدهد.اگر چه که این وکالت کم دیده می شود ولی منع قانونی ندارد ولی مشکل این وکالت نامه ها که زوج، وکیل زوجه می شود، آزمایش بارداری یا بکارت است. که باز هم نیازمند حضور زوجه برای آزمایش بارداری و یا تست بکارت می باشد. معمولا این نوع وکالت زن در طلاق به شوهر یا شخص دیگر در مواردی است که زن خارج از کشور است. زوجه به سفارت ایران در کشور محل اقامت مراجعه می کند و وکالت برای طلاق تنظیم میکند.
  • توصیه میکنیم که زوجه وقتی که می خواهد اصل مدارک و وکالتنامه طلاق را به ایران ارسال کند یک تست بارداری به زبان انگلیسی هم برای شخص مورد نظر در ایران پست کند

 

چرا وقتی وکالت برای طلاق  را داریم باید وکیل دادگستری داشته باشیم ؟

  1. این را میدانیم که هرکسی می تواند برای امور حقوقی و اداری به  دیگری وکالت محضری بدهد ولی وکالت در دادگاه مستلزم داشتن پروانه وکالت و تخصص است و اینگونه نیست که هرکس بتواند با اخذ وکالت در دفتر خانه از دیگری به جای او در دادگاه وکالت کند .
  2. لزوما می بایستی وکالت به وکیل صلاحیت دار دارای پروانه وکالت باشد از این رو وقتی مثلا زن از شوهر وکالتنامه به طلاق دارد در واقع وکالت دارد که برای او وکیل دادگستری انتخاب کند.
  3. اما خود زوجه میتواند وکیل نداشته باشد چون اساسا داشتن وکیل اختیاری است ولی به کرات زوجه با وکالت برای طلاق مراجعه کرده است و وکالتا از جانب شوهر و اصالتا از جانب خود دو وکیل انتخاب کرده است.

 

  • نکته1: توجه داشته باشید که وکالت طلاق زوجه می تواند مشروط یا معلق باشد. در این صورت وکالت زوجه در طلاق مطلق نیست و به سرعت مراحل طلاق طی نخواهد شد . زوجه مجبور می شود که اولا در دادگاه اثبات کند که شرط ضمن سند وکالت محقق شده است و بعد از آن می تواند از وکالت اخذ شده از شوهر استفاده کند . به زبان راحت تر شرط گذاشتن نوعی سنگ اندازی است و از ارزش وکالت در طلاق (حق طلاق) می کاهد. بنابراین شرط های چاپ شده در سند ازدواج وکالت طلاق مشروط است.
  • نکته2: در بعضی از شروط ضمن عقد نکاح بعضی از سر دفتر داران ناشی –به عمد یا به سهو – می نویسند که حق طلاق به زوجه داده شد. این عبارت کاملا غلط است به تعبیر عامیانه صرفا دلخوش کردن زوجه است و اثر حقوقی ندارد زیرا حق طلاق مرد قابل واگذاری نیست و فقط می شود به زوجه یا شخص دیگری در این خصوص وکالت داد .

شعبه ۳۰ دادگاه تجدید نظر استان تهران در دادنامه  ۹۱۰۹۹۷۰۲۲۳۰۰۱۸۶۱ مورخ ۱۳۹۱/۱۰/۱۱ رای شعبه ۲۶۱ خانواده تهران را به همین دلیل و به این استدلال که عبارت “زوجه شرط نموده که حق طلاق با او باشد و زوج قبول نمود”وکالت در طلاق محسوب نمیشود و واگذاری حق طلاق هم باطل است ، رای بدوی را نقص کرده است.

  • نکته3: تاکنون چند خانم با در دست داشتن سند ازدواج مراجعه کردند و به این تصور که حق طلاق در عقدنامه به ایشان داده شده است درصدد گرفتن وکیل بودند غافل از اینکه ۱۲ شرط چاپی که مرد آنها را امضا کرده وکالت طلاق کامل مشروط به اثبات موارد گفته شده در دادگاه است که روندی طولانی دارد و برای طلاق های یکطرفه و به درخوست زوجه استفاده میشود.

اعتبار وکالت در طلاق زن پس از رجوع

وکالت طلاق توافقی و حق طلاق - وکیل طلاق - دادگران حامی

زنی با استناد به وکالتی که از شوهر داشته موفق به اخذ دادنامه قطعی گواهی عدم امکان سازش شده و طلاق را در محضر طلاق ثبت نیر کرده است اما در سه ماه عده یا با توافق ،زن و شوهر هر دو آشتی کرده و رجوع کرده اند و یا اینکه زن به فدیه یا همان مابذل رجوع کرده و شوهر نیر پس از اطلاع به توجه به اینکه طلاق بعد از رجوع زن رجعی میشود او نیز رجوع میکند و طلاق به هر دلیل از بین میرود در اینجا بین شعب مختلف خانواده و دیوان عای کشور اختلاف نطر بود که آیا زن هنوز وکالت دارد یا اینکه چون یک بار استفاده کرده و حال رجوع کرده مورد وکالت انجام شده است؟

در نهایت هیات عمومی دیوان عالی کشور در مورخ ۱۳۹۵/۸/۱۱ استفاده مجدد زوجه از وکالت حق طلاق را صحیح دانست.

اعطای وکالت در طلاق به زوجه

اگر زوج به زوجه برای طلاق وکالت بدهد، او می‌تواند بدون حضور شوهر خود به کمک وکیل برای طلاق توافقی اقدام کند. بهتر است وکالت اعطا شده به زوجه به صورت مطلق باشد،‌ چراکه وکالت مشروط و معلق به راحتی قابل اجرا نیست و زوجه باید ابتدا ثابت کند که شرط ذکر شده در سند وکالت محقق شده تا بتواند از وکالت اخذ شده استفاده کند.

  • نکته قابل ذکر این است که در حقوق چیزی تحت عنوان انتقال حق طلاق معنا ندارد. زیرا حق طلاق متعلق به مرد است و قابل واگذاری نیست. آن‌چه که زوج به زوجه می‌دهد،‌ وکالت در طلاق است. به این معنی که زن می‌تواند به وکالت  از شوهر، از او طلاق بگیرد.
  • اعطای وکالت طلاق به زوجه، ضرری برای زوج به همراه ندارد. زیرا این وکالت به معنی سلب حق طلاق از مرد نیست. به عبارت دیگر، مرد همچنان می‌تواند از همسر خود طلاق بگیرد و با وکالت، صرفا به زوجه نیز این امکان را می‌دهد.
  • لازم به ذکر است که حتی اگر وکالت در طلاق در سند ازدواج ذکر شده است، باز هم زوجین برای رسمی کردن آن به دفتر اسناد رسمی مراجعه کنند. زیرا در عمل بسیار دیده شده که اجرایی کردن طلاق از سوی زوجه زمانیکه وکالت در طلاق صرفا در عقدنامه ذکر شده، با مشکل مواجه شده است.

 

در هنگام ثبت و تنظیم وکالت در دفاتر اسناد حتما باید سه مورد زیر در داخل وکالت‌نامه نوشته شود:

  1. حق توکیل به غیر دارد
  2. حق عزل وکیل را ندارد
  3. حق ضم وکیل را ندارد

در نهایت لازم به یادآوری است که در موارد زیر وکالت باطل می‌شود:

  1. در صورت فوت فرد
  2. در صورتیکه فرد سفیه یا محجور شود
  3. در صورتیکه فرد صغیر باشد

 

حق طلاق - ایرنا پلاس

 
نکته مهم در حق طلاق


بر خلاف باور عموم؛ اعطای وکالت در طلاق به زوجه، زوجه را از حقوق مالی خود محروم نمی سازد، و زوجه  می تواند علاوه بر اینکه به وکالت از زوج، درخواست طلاق می دهد، اصالتا تقاضای حقوق مالی خود نظیر مهریه و نفقه های پرداخت نشده را از زوج داشته باشد. حتی زوجه می تواند به وسیله چنین وکالتنامه ای، تعیین تکلیف در خصوص نفقه و جهیزیه و حضانت فرزندان مشترک  را در زمره اختیارات خود درج کند.

.
مشاوره حقوقی خانواده کسی است که اطلاعات کاملی نسبت به حقوق خانواده دارد. مشاوره حقوقی خانواده امر مهمی است که می‌تواند در رفع مشکلات حقوقی اعضای خانواده موثر باشد و مانع از ورود ضررهای جبران ناپذیر احتمالی در آینده شود. افراد با مشاوره حقوقی می‌توانند به درستی تصمیم بگیرند و یک انتخاب مناسب داشته باشند.
تخصص و سواد وکلای سرشناس موسسات حقوقی، خیال شما را بابت پیگیری اصولی و علمی پرونده‌تان راحت می‌کند.
در موسسه حقوقی اراز فرتاک همه باتجربه هستند؛ بنابراین می‌توانید آسوده خاطر باشید هیچ آزمون و خطایی در کار نخواهد بود و موارد مشابه پرونده شما به کرات مورد بررسی قرار گرفته و به‌ نتیجه رسیده است. 

موافقین ۰ مخالفین ۰ ۰۰/۱۲/۰۹
مجله امروز

نظرات  (۰)

هیچ نظری هنوز ثبت نشده است

ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی